De Zeven Gemeenten van Klein-Azië
Dit zijn: Ephesos, Smyrna, Pergamon, Thyateira, Sardis, Philadelphia en Laodikeia; zij liggen in het geografische gebied, dat eens behoorde tot het koninkrijk van Pergamon en dat later als provincie werd ingelijfd bij het machtige Romeinse rijk (133 v.Chr.); Ephesos werd Eerste Metropool van Asia. Een reis langs deze plaatsen in West-Turkije betekent een overweldigende ontmoeting met het verleden in de vorm van archeologische ruïnes in een afwisselend en boeiend landschap, waarin de geschiedenis aan ons oog voorbijtrekken zal: Onderweg zullen er verhalen klinken uit de Griekse mythologie, de Trojaanse Oorlog, de veldtocht van Alexander de Grote. Het Romeinse Rijk onder keizer Augustus komt ter sprake en wij treden in de voetstappen van Paulus en Johannes De apostel Paulus heeft meerdere jaren in Ephesos gewoond, (53 - 57). Volgens het boek Handelingen der Apostelen hoofdstuk 19 werd hij in het grote theater (25.000 toeschouwers) uitgejouwd en uitgefloten - Groot is Artemis - werd er onder leiding van de zilversmid Demetrius gescandeerd, waarmee de Ephesiërs aangaven, dat zij geen prijs stelden op die nieuwe god, waarover hij kwam spreken. Volgens bepaalde overleveringen is Johannes met de moeder van Jezus, na de Kruisiging, van Jeruzalem naar Ephesos getrokken; zij hebben hier geleefd en zijn ook beiden hier gestorven. Het laatste woonhuis van Maria is hier te vinden en tevens het graf van Johannes, waarover in de zesde eeuw een grote koepelkerk werd gebouwd, vergelijkbaar met de Haghia Sofia. De Haghia Sofia in Istanbul staat er nog, de Johannes-basiliek is nu een (deels gerestaureerde) ruïne.
Het toneel van de wereldgeschiedenis, waarop gebeurtenissen van cultuurhistorische
betekenis zich afspelen, omvat niet de gehele aarde, maar juist die plekken, die
"geschikt" zijn als omhulling en bodem voor een bepaalde cultuur. De Artemis-tempel te
Ephesos was op zo'n bijzondere plaats gebouwd en straalde uit over de omgeving, over de
gehele cultuur, eeuwenlang! De godin zag volkeren komen en gaan, heersers verschijnen en
verdwijnen, de tempel branden, de stad bloeien en in verval geraken, de zee zich
terugtrekken.......
|