Ephesos, Patmos en Athene
In het licht van de voorchristelijke en de christelijke mysteriën
Ontwaakt gij die slaapt
Sta op uit de dood
De Christus zal U overstralen
(Paulus’ brief aan de Efezieërs)
Een reis in samenwerking met de Werkgroep Religie en Creativiteit
van de Christengemeenschap, begeleiding Harry en Lisette Buisman.
Wij bezoeken Ephesos,
de in mythische tijden door de Amazonen gestichte stad,
één van de oudste mysterieplaatsen, waar de Kosmische Wijsheid
zich in de gestalte van
Artemis
manifesteerde.
Het toneel van de wereldgeschiedenis, waarop gebeurtenissen van cultuurhistorische
betekenis zich afspelen, omvat niet de gehele aarde, maar juist die plekken,
die "geschikt" zijn als omhulling en bodem voor een bepaalde cultuur. De
Artemis-tempel
in Ephesos was op zo'n bijzondere plaats gebouwd en straalde uit
over de omgeving, over de gehele cultuur, eeuwenlang! De godin zag volkeren
komen en gaan, heersers verschijnen en verdwijnen, de tempel branden, de stad
bloeien en in verval geraken, de zee zich terugtrekken. . . .
Volgens bepaalde overleveringen is Johannes met de moeder van Jezus van
Jeruzalem naar Ephesos getrokken; het laatste woonhuis van Maria wordt hier
aangewezen. De conciliekerk, alwaar in 431 besloten werd, dat zij de titel
Theotokos zou dragen, ligt tussen de ruïnes van de hellenistische stad.
Volgens het boek Handelingen (hoofdstuk 19) werd Paulus in het
grote theater
(24000 toeschouwers) uitgefloten - "Groot is Artemis" - werd er onder leiding
van de zilversmid Demetrius gescandeerd, waarmee de Ephesiërs aangaven, dat
zij geen prijs stelden op die nieuwe god, waarover hij kwam spreken.
Vanuit Kuşadası varen wij naar Samos en overschrijden wij de
staatkundige streep, die ons reisgebied in Turkije en Griekenland verdeelt.
Wij stappen over op de boot naar
Patmos.
Hier leefde Johannes onder de Romeinse
keizer Domitianus (81 – 96) een aantal jaren in ballingschap; in een grot viel
hem het toekomstvisioen ten deel, dat ons als het
Boek der Openbaring
is overgeleverd. Hij schreef het Evangelie na zijn terugkeer in Ephesos. Over
zijn graf werd in de zesde eeuw door keizer Justinianus een grote koepelkerk
gebouwd.
Vanaf Patmos nemen wij een directe nachtboot naar Athene, de stad, die de naam
draagt van de strijdvaardige maagdelijke godin, uitgerust met helm, speer en het
schild met de afschrikwekkende Medusakop. Zij bevrijdde de olijfboom uit de
rotspartij, die nu de Acropolis genoemd wordt. Haar ogen zijn grijsgroen gelijk
de olijfgaarden van Attica. De stad ontwikkelde zich tot het staatkundig
middelpunt van het Griekse stadstatenstelsel, waar - geheel in overeenstemming
met de tijd - door middel van ontmoetingen, dialogen en afspraken op de openbare
Agora de democratie ontstond.
Op deze bodem kon Paulus spreken over de Onbekende God (Handelingen 17:16-35).
Overal waar de olijfboom groeide, kon het christendom zich verspreiden en wortelen.
Vanuit Athene maken wij dagexcursies naar de orakelplaats Delphi en de
mysterieplaats Eleusis.
Wij zullen tijdens deze reis de zichtbare resten bekijken en ons door voordrachten
en gesprekken verdiepen in de betekenis, die deze plaatsen voor de
mensheidsontwikkeling hebben gehad.
Mythen, legenden en historische achtergronden zullen ons helpen verbindingen te
leggen, niet alleen met een ver verleden, maar ook met onze intenties naar de
toekomst vanuit ons leven in het hier en nu.
|